آنچه که هر دختری بايد بداند

          خانم «مارگريت لوييز سن گر» را موسس جنبش کنترل بارداری در آمريکا می شناسند. مارگريت که در سال 1879 به دنيا آمد ششمين فرزند از يازده فرزند خانواده اش بود. مادر مارگريت به دليل زايمان های زياد طراوت و سلامت خود را به سرعت از دست داد و فرزندانش را با مرگی زودرس تنها گذاشت. زندگی اين مادر اثر زيادی بر روحيه مارگريت گذاشت به طوری که از سال های نوجوانی مهمترين چيزی که فکر او را به خود مشغول می داشت اين بود که «چه می شد اگر زنان می توانستند هر وقت می خواهند بچه دار شوند و هیچ بچه ای ناخواسته نباشد». مارگريت سنگر از هفده سالگی دنبال حرفه پرستاری رفت اما ناگهان اين شغل را ترک گفت و به طور تمام وقت دنبال همان انديشه کنترل بارداری را گرفت. در آن زمان وضعيت زنان آمريکا در ارتباط با آموزش جنسی و سقط جنين بدتر از وضعيت زنان ما در ايران امروز بود، با اين تفاوت که آنها در آن زمان امکان استفاده از قرص های ضد حاملگی را هم نداشتند. همين نشان می دهد که آن چه اکنون زنان آمريکا دارند به راحتی به دست نيامده است. سال ها طول کشيد تا قرص ضد حاملگی ساخته شد و به بازار آمد و قانونی شد؛ سال ها طول کشيد تا آموزش مسايل جنسی ابتدا به وسيله پزشکان و سپس بوسیله آموزگاران مدارس قانونی شد و سال ها طول کشيد که منع قانونی سقط جنين از میان برداشته شد. اما آن که ابتدا کار را شروع کرد همين خانم مارگريت سنگر بود. مارگريت

 چيزی که دخترهای ايرانی کم می دانند.

         حالا که ياد خانم سنگر و خدمت بزرگی را که به بشريت کرده است گرامی داشتيم، بهتر است به خبری هم از سايت «کانون زنان ايران» توجه کنيم که بر اساس آن اکنون سالانه ده ها هزار زن در ايران در نتیجه سقط جنين های غير بهداشتی و غير قانونی می ميرند. اين را دکتر آخوندی، رييس پژوهشکده ی ابن سينا، می گويد و اضافه می کند که: «عده ای از عالمان دينی با بی توجهی به مشکلات عديده اجتماعی ناشی از ممنوعيت سقط جنين، بر مواضع خود پافشاری کرده و همچنان سقط جنين را عملی نامشروع می دانند.» من يقين دارم که تا وقتی حکومت مذهبی در ايران بر مسند قدرت است امکان اصلاح اين قانون وجود ندارد ولی اين امکان وجود دارد که زنان و مردانی چون دکتر آخوندی برای قانونی کردن آموزش جنسی در مدارس تلاش کنند. در آن صورت و حداقل به دختران آموخته می شود که چگونه باید از حاملگی های ناخواسته جلوگيری کرد. در واقع مشکل دختران ما فقط اين نيست که نمی توانند سقط جنين کنند بلکه مشکل اساسی آن است که آنها هيچ نوع آموزش جنسی ندارند. بگذریم که چنين خواستی هم حتی از حکومتی مذهبی زيادی به نظر می رسد.

اخطاری جدی جدی برای مردان متجاوز

          روانشناسی می گويد که يکی از مهمترين ترس های مردان تصور قطع آلت تناسلی شان است. مثلا مردهای مسلمان و يهودی که در سنين بالای چهارسالگی ختنه شده اند اکثرا کابوس هايي در ارتباط با روز ختنه شان دارند. حالا يک خانم پزشک آفريقای جنوبی دست به ابتکار عجيبی زده و با اختراع يک دستگاه هراس انگيز دارد اين ترس را واقعی و عملی می کند. آه .. آقايان ... نترسيد... منظور اين خانم شما جنتلمن های عاقل و بالغی که از سلامت روانی برخورداريد نيست. قصد اين خانم ترساندن و  بهتر است بگويم تنبيه مردان متجاوز است. خانم «سونت اهلرز» پس از اطلاع از آمار تکاندهنده تجاوزکاری های مردان آفريقای جنوبی (که سالانه به حدود 50 هزار زن تجاوز می کنند) به فکر ساختن دستگاهی افتاد که اخيرا آن را در سوئد به نمايش گذاشته و قرار است که تا يک سال ديگر به بازار بيايد. نام اين اختراع «ريپکس» است که زنان بايد آن را به خود وصل کنند و با خيال راحت به کوچه و خيابان بروند. و هر مرد متجاوزی به آنها حمله کند به چنان بلايي گرفتار آيد که بايد به سرعت به بيمارستان فرستاده شود! سايت «استلکهميان» که اين خبر را تحت عنوان «تله برای آلت تناسلی مردان متجاوز» به اطلاع فارسی زبانان رسانده  است می نويسد که از هم اکنون برخی از خانم ها ابراز علاقه کرده اند که اين دستگاه را به خودشان

عقب گرد تاريخی

           در اوايل قرن بيست و يکم اگر زنان ايران، و سپس زنان عراق، گرفتار مصيبت عقب گردی تاريخی شدند، زنان افغانستان امکان پيشروی موثری را پيدا کرده اند؛ و همين امکان سبب شده تا زنانی را که تا سه چهار سال پيش رويشان را هم نمی شد ديد، و شنيدن صدايشان گناه بود، گروه گروه و دسته دسته برای شرکت در انتخاباتی که ممکن است در سرنوشت شان نقشی عمده بازی کند صف ببندند. طبق گفته «پيتر آرين»، مسئول اجرايي دفتر انتخابات افغانستان، از 55 در صد مردم افغانستان که در اين انتخابات شرکت کرده اند چهل و يک درصدشان زن بوده اند. حتی اگر اين آمار در صدی بالا و پايين هم برود باز حضور اين تعداد زن در کشوری طالبان زده واقعا مایه ی دلگرمی است. البته خانم «مسعوده جلال» وزير امور زنان افغانستان چندی پيش گفته بود که: «هرچند مردان و زنان افغان بر اساس قوانين اين کشور از حقوق برابری

حرکت با سرعت اسلامی

            در فصلنامه تخصصی عکاسی پرايوت (Private) چاپ ايتاليا، که شماره تابستان خود را به شاعران و عکاسان ايرانی اختصاص داده است عکسی ديدم که  خيلی برايم جالب بود و فکر کردم آن را در اين ستون بياورم تا گفته باشم که اگر زنان ما می خواستند با سرعت جمهوری اسلامی ايران حرکت کنند از دوره قاجاريه تا حالا فقط يک عينک بهشان اضافه می شد.

ارزش گذاری بر کار خانگی!

            سال هاست که زنان در سراسر جهان به دنبال وادار کردن جوامع به ارزش گذاری بر کار خانگی هستند ـ کاری خسته کننده، يکنواخت و بدون ارج و قرب و بدون دستمزد. کار خانگی، قرن های قرن جزو وظايف مسلم زنان شناخته می شد و تا همين اکنون نيز در برخی از سر زمين ها کاری زنانه به حساب می آيد؛ به خصوص در کشورهايي که هيات حاکمه ی آن حضور زن را در اجتماع برنمی تابند يا در خانه موثر تر می دانند ـ مثل حکومت ايران که حتی رهبر جنبش باصطلاح «اصلاح طلبی» اش آقای خاتمی هميشه بر نقش محوری زن در خانه تاکيد می کرده است.  اخيرا خانم دکتر شيرين جزنی، استاد دانشگاه شهيد بهشتی، تحقيقی را انجام داده است تحت عنوان «ارزش کار خانگی زنان». هدف اين پژوهش، بنا به گفته پژوهشگر، ارائه راه کارهايي است برای برآورد ميزان ارزش کار زنان و ارزش گذاری بر روی آن. اين پژوهش دو هزار و  پانصد و نود و شش نفر از زنان خانه دار شهر تهران را در برگرفته و نتايج جالبی را به دست داده است. از جمله اين که «زنان در سنين ده تا نوزده سالگی مهم ترين اشتغالشان مربوط به تحصيل است، از سن بيست سالگی به بالا (اکثراً) خانه دار هستند و (اين اکثريت) بيشترين گروه غير فعال زنان کشور را تشکيل می دهند.» دو نکته  در اين پژوهش جلب نظر می کند يکی اين که در اين گزارش از زنان خانه دار به عنوان «گروه غير فعال» نام برده شده است در حالی که قرار است اين پژوهش زنان خانه دار را هم به عنوان فعالين اجتماعی ببيند که کار و فعاليتشان قدر و دستمزدی ندارد. يعنی، شايد بهتر بود که از زنان خانه دار به عنوان «گروه فعال بدون دستمزد» نام برده می شد. نکته دوم هم اينکه برخی از زنان اظهار داشته اند که اگر از کارشان بصورت معنوی قدردانی شود برايشان کافی است!

زنی بزرگ، متفاوت، و جنجال برانگيز!

            «ويکتوريا وود هال»، به عنوان يکی از پيشگامان خواستاری حقوق زنان، از شناخته ترين چهره های اواخر قرن نوزدهم آمريکاست. او بحث های ارزشی زيادی را در سرزمين آمريکا در ارتباط با زنان گشود؛ بحث هايي که تا آن زمان کسی جرات بازگويي اش را نداشت و، طبعاً، جنجال های زيادی هم برانگيخت. او وارد خصوصی ترين روابط زن و مرد شد و اعلام کرد که زن ها بايد نه تنها در حقوق اجتماعی بلکه بايد در کليه حقوق، حتی در ارتباط با مسايل جنسی، با مردان برابر باشند. ويکتوريا  وودهال در بيست و سوم سپتامبر 1838 در شهر «هومر» از ايالت «اوهايو» متولد شد.او بدليل کار خانواده اش، که همواره از اين شهر به آن شهر در سفر بودند، امکان داشتن تحصيلات مرتب و مدرسه ای را پيدا نکرد؛ ولی خستگی ناپذير و مشتاق به مطالعات مختلفی روی کرد و تا احراز مقام يک روزنامه نويس، يک اقتصاددان و يک سياستمدار پيش رفت. او در زندگی خصوصی خويش بسيار ناموفق بود. در پانزده سالگی با پزشکی ازدواج کرد و نام او  يعنی "وودهال" را بر خود گرفت اما بدليل دائم الخمر بودن اين مرد از او طلاق گرفت. ازدواج بعدی هم دوامی نداشت، پسر دو ساله اش از پنجره ای سقوط کرد و برای هميشه عقب افتاده شد. دخترش نيز در اثر همنشينی مداوم با برادر مشکلات زيادی داشت. اما او در زندگی اجتماعی بدون ترديد ستاره ی درخشانی است که بر تارک جنبش زنان آمريکا می درخشد. اگر چه او زنی جنجالی و پر هياهو بود اما  در همه ی زمينه های مربوط به حقوق زنان کار کرد و بدعت هايي را گذاشت که ما همه امروزه از وجود قوانينی که از آن بدعت ها به وجود آمده بهره می

«دختران خورشيد» نيلوفر در «نه بهشت، نه جهنم»

اين روزها گروه تئاتر سوييسی «مارالام» نمايشنامه ای چند بخشی را به کارگردانی «پتر براشلر» بروی صحنه برده است به نام «نه بهشت نه جهنم» يا «پنج آوای اسلام» که دو نويسنده زن ايرانی از گروه نمايشنامه نويسان آن هستند.سه نمايشنامه ديگر را حسن حميد، رمان نويس فلسطينی مقيم دمشق، يوهنا لير سوييسی، و رجا عالم، متولد عربستان سعودي نوشته اند. يکی از دو زن ايرانی نمايشنامه نويس، بدليل سانسور و مشکلاتی که ممکن است برای او بوجود آيد، از نام مستعار «شوکران» استفاده کرده است و نمايشنامه نويس ديگر نيلوفر خانم بيضايي است، از کشور خارج از کشور خودمان و ساکن آلمان. نيلوفر از زنان فعال و درخشانی است که دمی از تلاش بازنايستاده است. هر گاه که او را برای کاری بخوانی به خصوص اگر که اين کار در ارتباط با مسايل زنان و يا مسايل مربوط به ايران باشد او حاضر و آماده برای کمک و شرکت است. متنی که نيلوفر در اين نمايش چند قسمتی دارد تازه ترين نوشته او محسوب می شود و نامش "دختران خورشيد" است. اين تاتر فعلا تا پايان سپتامبر در زوريخ روی صحنه است.  از آنجا که ما نمی توانيم شانس ديدن آن را داشته باشيم، اميدواريم آنهايي که اين کار را ديده اند نظراتشان را برای ما هم بنويسند.

شرکت مردان هنرمند  در جنبش برابر خواهی زنان

         در همه ی کشورهايي که زنان به برابری های حقوقی و اجتماعی و سياسی رسيده  اند، علاوه بر تلاش های مستمر خود زنان، مردان آن جوامع نيز درراستای تحقق اين برابری ها تلاش کرده اند. بيشترين اين تلاش ها هميشه از جانب روشنفکران جامعه و به خصوص شعرا، نويسندگان و هنرمندان بوده است. در سرزمين ما نيز پيش از پيروزی انقلاب مشروطيت و در آغاز جنبش های برابری خواهانه زنان، مردان روشنفکر

فعاليت های مختلفی داشته اند و کارشان، با توجه به زمان و موقعيت هاي محدود، واقعا درخشان بوده است. من حتی گاهی فکر می کنم که نويسندگان و شعرای آن

دوره نسبت به مسايل زنان ديدی پيش رو تر از بسياریاز شعرا و نويسندگان امروز ايران داشته اند. اما گويا اخيرا مردها نيز دست به کار شده اند و در نقد و بررسی و

کارهايشان به مسايل زنان نيز می پردازند. تازه ترين اين اقدامات کار جعفر پناهی است در فيلم «آفسايد». اين فيلم گويا در ارتباط با ممنوعيت ورود زن ها به استاديوم های ورزشی ساخته شده است. جعفر پناهی، در گفتگوئی با خبرنگار ايران نيوز، گفته است که قصد او از ساختن اين فيلم نشان دادن محدوديت هایي است که زنان با آن دست بگريبان هستند. و اظهار اميدواری کرده است که اين فيلم بهانه ای شود برای آن که ديگرانی نيز محدوديت های ديگر زنان را در اجتماع مطرح کنند. من هم واقعا اميدوارم که اين طور شود . چون در اين مورد هنرمندان و نويسندگان تا دلشان بخواهد می توانند سوژه داشته باشند. يعنی زنان ما در حال حاضر آنقدر محدوديت  و محروميت قانونی و اجتماعی دارند که برای همه مطلب و سوژه هست و فقط همت می خواهد و اعتقاد و باور به اين نکته ی بسيار ساده که «زن ها بايد با مردها برابر باشند».

زنان عراق هم به مذهب باختند

           در هر کجايي که مذهب حاکم شود، يعنی که نقش سياسی و قانون گذاری را بر عهده گيرد، يا حتی در هر کجايي که مذهب را به نوعی وارد قانون اساسی سرزمينی کنند اولين بازندگان اين جريان زنان هستند. نمونه ی روشنش را در ايران ديديم و می بينيم. و اما باور کردنی نبود که عراق هم پس از آن همه گرفتاری ها و بدبختی های سياسی پشت سر هم و پس از آن همه وعده دموکراسی از طرف آمريکا و کشورهای هم پيمانش، صاحب قانون اساسی جدیدی شود که به شکلی واضح و روشن حقوق زنان را تابع قوانين مذهبی می کند  و آن ها را، حتی به نسبت آنچه که در ديکتاتوری صدام حسين داشتند، به سال های سال عقب تر می برد.

بزودی برای کار کردن سبيل خواهيم گذاشت

            هنگامی که مردسالاری در سرزمينی روز به روز بيشتر رسمی و قانونی می شود طبعا نتایج آن هم بر مشاغلی که به وسيله زنان اداره می شود و حتی دولتی هم نيستند اثر می گذارد. اما داستان به همینجا خاتمه نمی یابد و تسلط ارزش های مردسالارانه به کل اذهان جامعه نيز کشیده می شود. امروز خبری خواندم مبنی بر اين که جمعی از زنانی که عضو «مجمع صنفی و فرهنگی زنان ناشر» هستند  از کمبود فروش کتاب ابراز نارضايتی کرده اند. بسياری از دلايل مطرح شده بوسيله اين زنان،  مثل سنگين شدن سانسور، وضعيت بد اقتصادی، عدم کمک های دولتی به زنان،  قابل درک است  اما آنها چيز ديگری را هم به ليست مشکلات